Informacja o śledztwach dotyczących stanu wojennego

Spośród prowadzonych w listopadzie 2006 r. w 11 Oddziałowych Komisjach Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu łącznie 1.347 śledztw – 895 dotyczy zbrodni komunistycznych.

Od sierpnia 2000 r. do grudnia 2006 r. prokuratorzy IPN–KŚZpNP prowadzili 243 śledztwa dotyczące stanu wojennego: 86 zostało zakończonych, w biegu pozostaje 157 śledztw dotyczących bezpośrednio stanu wojennego i popełnionych w tym okresie przestępstw.
W tej kategorii spraw, o ile pozwolił na to zgromadzony materiał dowodowy, stawiano ustalonym sprawcom zarzuty, z których część stała się następnie osnową aktów oskarżenia. Do chwili obecnej skierowano łącznie 18 aktów oskarżenia o przestępstwa związane bezpośrednio ze stanem wojennym, obejmując nimi łącznie 35 osób. Ze spraw zakończonych wniesieniem aktu oskarżenia część została już rozpoznana przez właściwe sądy, które wydały 5 wyroków skazujących, jednego z oskarżonych uniewinniono, zaś wobec 12 kolejnych sądy umorzyły postępowanie na zasadzie amnestii z 7 grudnia 1989 r.

Do najpoważniejszych śledztw, dotyczących stanu wojennego, należy zaliczyć:

  • śledztwo prowadzone przez Oddziałową Komisję w Katowicach w sprawie wprowadzenia w dniu 13 grudnia 1981r. stanu wojennego w Polsce. W ramach tego postępowania postawiono już zarzuty pięciu byłym członkom Rady Państwa, którzy działali na szkodę interesu publicznego i prywatnego, poprzez ograniczenie praw konstytucyjnych, a w szczególności ustanowienie podstaw do pozbawiania lub ograniczania wolności obywateli polskich. Ponadto zarzut popełnienia zbrodni komunistycznej, polegającej na kierowaniu w okresie od 27 marca 1981 r. do 12 grudnia 1981 r. i od 13 grudnia 1981 r. do 31 grudnia 1982 r. związkiem przestępczym, mającym na celu popełnianie przestępstw, a w szczególności pozbawianie wolności poprzez internowanie i wydawanie wyroków skazujących za czyny wcześniej niekaralne oraz innych przestępstw, polegających na naruszaniu nietykalności cielesnej, tajemnicy korespondencji i praw pracowniczych obywateli polskich, głównie skupionych w ruchu społecznym związanym z NSZZ „Solidarność”, poprzez nadzorowanie opracowania projektów aktów normatywnych oraz planów i harmonogramów działań władzy, administracji państwowej oraz mediów publicznych, dotyczących nielegalnego wprowadzenia stanu wojennego – przedstawiono Wojciechowi W., Florianowi S., Tadeuszowi T. i Czesławowi K. Śledztwo w tej sprawie jest w toku. Realizowane są intensywne czynności procesowe.
  • śledztwo prowadzone również przez Oddziałową Komisję w Katowicach w sprawie udzielania przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego pomocy w uniknięciu odpowiedzialności karnej sprawcom przestępstw, popełnionych w dniu 15 grudnia 1981 r. w Jastrzębiu Zdroju podczas pacyfikacji KWK „Manifest Lipcowy” i w dniu 16 grudnia 1981 r. w Katowicach, podczas pacyfikacji KWK „Wujek”. W tej sprawie w styczniu br. skierowany został akt oskarżenia przeciwko dwum byłym prokuratorom wojskowym, natępnie w lipcu przeciwko kolejnemu. .
  • w większości Oddziałowych Komisji prowadzone są aktualnie śledztwa, których przedmiotem są zbrodnie komunistyczne związane z bezprawnym pozbawianiem wolności nieustalonych dotychczas, aczkolwiek licznych grup ludzi, w stosunku do których podejmowano bez podstawy prawnej decyzje o internowaniu, wydawane przez ówczesnych komendantów wojewódzkich MO. Wspólną cechą prowadzonych w tym zakresie postępowań (np. śledztwa Oddziałowej Komisji w Katowicach, Lublinie czy w Łodzi) jest fakt, iż występują w nich setki osób internowanych. Niektórzy z internowanych realizują obecnie swoje uprawnienia procesowe jako pokrzywdzeni w rozumieniu art. 49 kodeksu postępowania karnego.
  • kilka śledztw (np. Oddziałowej Komisji w Gdańsku czy w Szczecinie), dotyczy przestępstw polegających na represjonowaniu grup internowanych przez funkcjonariuszy służby więziennej, stosujących przemoc fizyczną, naruszających nietykalność cielesną pokrzywdzonych, lub też składających fałszywe zeznania, jak np. w sprawie wydarzeń w sierpniu 1982 r. w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie. Ustalonym funkcjonariuszom, sprawcom takich przestępstw, stawiane są obecnie zarzuty popełnienia przestępstwa (OK w Szczecinie). Wobec niektórych z nich skierowany już został akt oskarżenia (OK w Gdańsku).
  • w kategorii spraw dotyczących stanu wojennego prowadzone są również śledztwa (np. w Oddziałowej Komisji w Katowicach, Łodzi czy w Warszawie), których przedmiotem jest naruszenie praw pracowniczych dziennikarzy prasy, radia i telewizji, poddawanych w okresie stanu wojennego tzw. weryfikacji przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego. Z kolei śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i naruszenia praw pracowniczych wobec działaczy oraz członków „Solidarności” przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, pełniących kierownicze funkcje w Rybnickich Zakładach Naprawczych Przemysłu Węglowego, prowadzi również Oddziałowa Komisja w Katowicach.

W wymienionych śledztwach są lub były wykonywane pracochłonne czynności procesowe w postaci przesłuchania licznych grup osób internowanych bądź bezprawnie zwalnianych z pracy, którym nadano obecnie w ramach prowadzonych postępowań status pokrzywdzonych.

W ogólnej liczbie śledztw dotyczących stanu wojennego dużą grupę postępowań stanowią te, których przedmiotem są przestępstwa pojedyncze (np. naruszanie nietykalności cielesnej, znęcanie się, stosowanie represji), popełnione na szkodę indywidualnych osób.

Za przestępstwa popełnione w okresie stanu wojennego sądy skazały prawomocnymi już wyrokami:

  • Jerzego H. oficera SB, za fizyczne i moralne znęcanie się nad zatrzymanymi działaczami „Solidarności” – na karę 2 lat pozbawienia wolności (Sąd Rejonowy w Wałbrzychu).
  • Jana D., Juliana K. i Mirosława T., funkcjonariuszy SB skazanych na kary 2 lat pozbawienia wolności i po 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności za znęcanie się nad działaczami solidarnościowymi (Sąd Rejonowy w Koninie) oraz Henryka N., wobec którego Sąd ten zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej kary (1 roku pozbawienia wolności) na okres 4 lat.

—————————————————————————————

Instytut Pamięci Narodowej,

ul. Towarowa 28, 00-839 Warszawa

                                      e-mail: sekretariat.ipn@ipn.gov.pl

Za;http://13grudnia81.pl/portal/sw/1443/9485/Obchody_30_rocznicy_wprowadzenia_stanu_wojennego__Instytut_Pamieci_Narodowej_zap.html

Dodaj komentarz